بیماری های مشترک اسب و انسان

بیماری‌های مشترک اسب و انسان؛ زئونوزهای مهم اسب و راه‌های پیشگیری

اسب از نزدیک‌ترین حیوانات اهلی به انسان است و بسیاری از صاحبان اسب، سوارکاران، مربیان، پرورش‌دهندگان و کارکنان اصطبل هر روز با اسب و محیط نگهداری آن در تماس هستند.
به همین دلیل شناخت بیماری‌های مشترک اسب و انسان و روش‌های پیشگیری از انتقال بیماری اهمیت زیادی دارد.

بیماری‌هایی که می‌توانند بین حیوان و انسان منتقل شوند معمولاً در گروه
بیماری‌های زئونوز (Zoonotic Diseases) قرار می‌گیرند. البته وجود یک بیماری در اسب به این معنی نیست که حتماً به انسان منتقل می‌شود؛ مسیر انتقال، عامل بیماری، شرایط محیطی و نوع تماس اهمیت زیادی دارد.

اگر اسب شما علائم غیرطبیعی مانند تب، ترشحات غیرعادی، زخم‌های ناشناخته، مشکلات تنفسی، اسهال یا علائم عصبی دارد، تماس نزدیک با ترشحات و وسایل آلوده را محدود کنید و برای بررسی با دامپزشک مشورت کنید.

برای دریافت مشاوره اولیه درباره نگهداری، وضعیت عمومی اسب و معرفی خدمات مرتبط،

از طریق واتساپ با ما در ارتباط باشید.

بیماری‌های مشترک اسب و انسان چیست؟

منظور از بیماری‌های مشترک اسب و انسان، بیماری‌هایی است که عامل آنها در شرایط مشخص می‌تواند از حیوان به انسان منتقل شود. این عوامل ممکن است شامل باکتری‌ها، ویروس‌ها، قارچ‌ها یا انگل‌ها باشند.

مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) نیز تأکید می‌کند که اسب‌ها ممکن است حامل عوامل بیماری‌زا باشند و انسان می‌تواند از طریق تماس با حیوان، مدفوع و ادرار، ترشحات یا وسایل و محیط آلوده در معرض برخی عفونت‌ها قرار گیرد.

مهم‌ترین بیماری‌هایی که می‌توانند از اسب به انسان منتقل شوند

فهرست بیماری‌های مرتبط با اسب گسترده است و میزان خطر و مسیر انتقال هر بیماری متفاوت است. برخی از بیماری‌هایی که منابع دامپزشکی و بهداشت عمومی در ارتباط با اسب‌ها مطرح کرده‌اند عبارت‌اند از:

  • هاری
  • بروسلوز
  • مشمشه (Glanders)
  • سالمونلا
  • سیاه‌زخم (Anthrax)
  • لپتوسپیروز
  • قارچ پوستی و Ringworm
  • برخی بیماری‌های منتقله توسط حشرات و کنه‌ها
  • برخی بیماری‌های ویروسی مانند آنسفالیت‌های اسبی

CDC در صفحه اختصاصی اسب‌ها، بیماری‌هایی مانند هاری، بروسلوز، سالمونلا، لپتوسپیروز، سیاه‌زخم، قارچ پوستی و برخی بیماری‌های ویروسی را در میان بیماری‌هایی قرار می‌دهد که می‌توانند با اسب‌ها و انتقال عامل بیماری‌زا به انسان مرتبط باشند.

۱. مشمشه اسب و انسان

مشمشه یا Glanders یک بیماری عفونی مهم در اسب‌سانان است که عامل آن باکتری
Burkholderia mallei است. این بیماری می‌تواند انسان را نیز آلوده کند و به همین دلیل از نظر بهداشت دام و انسان اهمیت ویژه‌ای دارد.

مشمشه می‌تواند با تماس با حیوان آلوده یا ترشحات و مواد آلوده منتقل شود. در صورت مشاهده علائم مشکوک، تشخیص باید توسط دامپزشک و آزمایش‌های تخصصی انجام شود.

در سایت اسب.ایران نیز مقاله اختصاصی درباره این بیماری منتشر شده است:

بیماری مشمشه اسب چیست؟

۲. هاری در اسب

هاری یک بیماری ویروسی جدی است که در صورت بروز علائم بالینی در انسان و حیوان، اهمیت بسیار بالایی دارد. اسب ممکن است در شرایط خاص در معرض گازگرفتگی یا تماس با حیوان آلوده قرار بگیرد.

هرگونه گازگرفتگی یا تماس مشکوک با حیوان مبتلا باید جدی گرفته شود و در صورت احتمال مواجهه انسان با هاری، مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.

۳. سالمونلا و ارتباط آن با اسب

باکتری‌های جنس Salmonella می‌توانند باعث بیماری گوارشی در انسان و حیوان شوند. تماس با مدفوع حیوان، محیط آلوده، تجهیزات اصطبل یا دست‌های آلوده می‌تواند یکی از مسیرهای انتقال عوامل بیماری‌زا باشد.

به همین دلیل شست‌وشوی دست‌ها بعد از تماس با اسب، تمیز کردن مناسب اصطبل و مدیریت صحیح کود و بستر اهمیت زیادی دارد.

۴. لپتوسپیروز

لپتوسپیروز یک بیماری باکتریایی است که می‌تواند انسان و حیوانات مختلف را درگیر کند. تماس با ادرار حیوان آلوده یا محیط آلوده یکی از مسیرهای مهم مواجهه با باکتری‌های عامل این بیماری است.

در محیط اصطبل، رعایت بهداشت، مدیریت مناسب آب و جلوگیری از تماس غیرضروری با ترشحات حیوان اهمیت دارد.

۵. بیماری‌های قارچی پوست اسب و انسان

برخی عفونت‌های قارچی پوست می‌توانند بین حیوان و انسان منتقل شوند. تماس مستقیم با پوست یا موهای آلوده و همچنین استفاده مشترک از وسایل آلوده می‌تواند خطر انتقال را افزایش دهد.

اگر اسب دچار لکه‌های پوستی، ریزش مو، پوسته‌ریزی یا ضایعات غیرطبیعی شده است، بهتر است قبل از استفاده مشترک از وسایل و تماس نزدیک، توسط دامپزشک بررسی شود.

آیا هر بیماری اسب به انسان منتقل می‌شود؟

خیر. این یکی از مهم‌ترین نکات درباره بیماری‌های مشترک اسب و انسان است. بسیاری از بیماری‌های اسب اختصاصی اسب‌سانان هستند و به انسان منتقل نمی‌شوند.

برای مثال، طبق اطلاعات Merck Veterinary Manual،
کم‌خونی عفونی اسب (EIA) بیماری مهمی در اسب است اما شواهدی از زئونوز بودن آن و انتقال آن به انسان وجود ندارد.

بنابراین صرف اینکه یک بیماری در اسب وجود دارد، نباید نتیجه گرفت که برای انسان نیز مسری است. نوع عامل بیماری، مسیر انتقال و ش